ध्वजावतरण हा सिंहस्थाची सांगता करणारा सोहळा आहे. 31 ऑक्टोबर 2026 रोजी ध्वजारोहणाच्या वेळी फडकवलेला पवित्र ध्वज उतरवला जातो, आणि त्याबरोबर सिंहस्थाची औपचारिक सांगता होते. सिंहस्थ कुंभमेळा 2027 साठी हा दिवस 24 जुलै 2028 आहे.
ध्वजारोहणाने सुरू झालेला पवित्र कालावधी ध्वजावतरणाने पूर्ण होतो. अमृत स्नानांचा मुख्य मेळा कालावधी याच दरम्यान, 15 जून ते 30 सप्टेंबर 2027 असा आहे; स्नान दिनदर्शिका पाहा.
सोहळा कुठे होतो
ध्वज जिथे फडकवला होता तिथेच उतरवला जातो, म्हणजे सिंहस्थाच्या दोन्ही पवित्र स्थळी: नाशिकमध्ये रामतीर्थावर आणि त्र्यंबकेश्वरमध्ये कुशावर्त तीर्थावर; ही दोन ठिकाणे एकमेकांपासून सुमारे 28 किमी अंतरावर आहेत (नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वरच का पाहा). दोन्ही ठिकाणी साधू-संत, पुरोहित आणि भाविकांच्या उपस्थितीत प्रार्थना आणि विधिवत पूजेसह ध्वज उतरवला जातो.
ध्वजावतरणाचा अर्थ
ध्वज फडकवणे ही पवित्र कालावधी सुरू झाल्याची घोषणा असते, तसेच तो उतरवणे हे त्या कालावधीच्या पूर्णतेचे प्रतीक असते. अनेक भाविकांसाठी हा सरलेल्या सिंहस्थाबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा आणि सुमारे बारा वर्षांनी येणाऱ्या पुढच्या सिंहस्थापर्यंत त्याचा निरोप घेण्याचा क्षण असतो.
सिंहस्थ हा एक दीर्घ पवित्र कालावधी आहे, केवळ मुख्य मेळ्याचे काही महिने नव्हे. 30 सप्टेंबर 2027 रोजी मुख्य मेळा कालावधी संपल्यानंतरही पर्व स्नानाचे दिवस येत राहतात, आणि स्नान दिनदर्शिकेत ते 2028 पर्यंत दिलेले आहेत; पर्व स्नान आणि इतर स्नान दिवस पाहा. ध्वजावतरणही स्नान दिनदर्शिकेत मुहूर्तासह दिलेले आहे.
कार्यक्रम आणि वेळा
NTKMA तारीख जवळ आल्यावर दोन्ही ठिकाणांचा कार्यक्रम आणि वेळा सूचना पानावर आणि थेट अपडेटमध्ये प्रसिद्ध करेल. ध्वजावतरणाचा मुहूर्त स्नान दिनदर्शिकेत दिला आहे. सोहळ्याचे अधिकृत थेट प्रक्षेपण झाल्यास त्याचा दुवा अधिकृत थेट प्रक्षेपण पानावर मिळेल.
सूचना पाहातुम्ही सोहळ्याला येणार असाल तर
रामतीर्थ आणि कुशावर्त तीर्थावर व आसपासच्या गल्ल्यांमध्ये गर्दीची अपेक्षा ठेवा; तिथे जाणाऱ्या रस्त्यांवर वाहतुकीचे निर्बंधही असू शकतात.
- लवकर पोहोचा, आणि प्रवेश व बाहेर पडण्याच्या व्यवस्थेचे तसेच पोलीस व स्वयंसेवकांच्या सूचनांचे पालन करा.
- निघण्यापूर्वी वाहतूक आणि वळण मार्गांची स्थिती पाहा.
- मुले आणि कुटुंबातील ज्येष्ठांना जवळ ठेवा, आणि चुकामूक झाल्यास भेटण्याची जागा आधीच ठरवा.
- हा सोहळा पावसाळ्यात होतो: पावसापासून बचावाचे साहित्य सोबत ठेवा, घाटांच्या ओल्या पायऱ्यांवर काळजी घ्या, आणि नदीच्या पाणीपातळीबाबतच्या कोणत्याही सूचनेचे पालन करा.
- पिण्याचे पाणी सोबत ठेवा, आणि मौल्यवान वस्तू घरीच ठेवा.
- बॅरिकेडच्या मागे राहा, आणि सोहळ्याच्या जागेकडे धक्काबुक्की करू नका.
आपत्कालीन परिस्थितीत 112 वर कॉल करा.


